يادداشت‌هاى روزنامچه 1 . نام درستين اين سرزمين « خوزستان » است كه يادمانى از ساكنان نخستين آن ، قوم « خوز » مىباشد . اين نام افزون بر متن‌هاى دورهء اسلامى ، در سنگ نوشته‌هاى روزگار هخامنشى ، به‌ويژه كتيبهء بيستون با ستاك‌هاى اسمى ( ه ) - و ج - huja ، ( ه ) - و و ج huvja - ؛ و صفتى ( ه ) - وجيى - hujiya و ( ه ) - و وجيى - huvjiya ، آمده است « 1 » . خوزها بازماندگان ايلاميان كهن هستند كه برپايه گزارش‌هاى نويسندگان دورهء اسلامى تا سده‌هاى شش و هفت هجرى فرهنگ و زبان آنان پابرجا بوده است « 2 » . نام « عربستان » كه نخستين بار در كتاب قاضى نور الله شوشترى درج شده است به احتمال در زمان شاه اسماعيل يا شاه تهماسب صفوى پسر او براى بخش غربى خوزستان ، در برابر بخش شمالى و شرقى ، به كار مىرفته است . در پايان روزگار صفويه و سراسر دورهء قاجاريه براى همهء خوزستان نيز به كار برده مىشد . تا اين كه در سال 1302 شمسى از سوى دولت منسوخ و دوباره نام خوزستان رايج گشت « 3 » . ازاين‌رو به‌جاى « عربستان » ، چه در عنوان كتاب و چه در متن ، « خوزستان » را برگزيديم و براى نشان دادن اين دگرگونى واژهء « عربستان » را در پانويس نوشتيم .

--> ( 1 ) . Kent , R . G . , ( 1953 ) Old Persian , p . 175 . ( 2 ) . نك : تاج الاسامى ، ص 155 ؛ خوارزمى ، مفاتيح العلوم ، ص 117 ؛ ابن قتيبه ، المعارف ، ص 619 ؛ ياقوت ، مشترك ، ص ص 77 - 78 ؛ ياقوت ، معجم البلدان ، ج 2 ، ص ص 404 - 406 ؛ مقدسى ، احسن التقاسيم فى معرفة الاقاليم ، ج 2 ، ص ص 603 - 605 ، 624 - 625 ؛ حاجى خليفه ، كشف الظنون ، ج 1 ، ص 29 ؛ ابن نديم ، الفهرست ، ص ص 22 - 24 ؛ مسعودى ، مروج الذهب ، ج 2 ، ص 282 ؛ اصطخرى ، مسالك و الممالك ، ص 89 ؛ ابن حوقل ، صورة الارض ، ص 26 . ( 3 ) . نك : كسروى ، تاريخ پانصد سالهء خوزستان ، ص ص 47 و 257 .